మతం పై మానవత్వం విజయం సాధించాలి – తస్లీమా నస్రీన్ విమర్శలు
ఉగ్రవాదంపై తీవ్ర స్థాయిలో విమర్శలు చేయడం తస్లీమా నస్రీన్కు కొత్త కాదు. బంగ్లాదేశ్కు చెందిన ఈ బహిష్కృత రచయిత్రి ఎప్పుడూ తన నిశ్శబ్ద మౌనాన్ని పక్కన పెట్టి ధైర్యంగా తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తపరుస్తూ ఉంటారు. ఇటీవల ఢిల్లీలో జరిగిన “లిటరేచర్ ఫెస్టివల్”లో ఆమె చేసిన వ్యాఖ్యలు మత విశ్వాసాల మీద, ఇస్లాం మతం వికాసంపై, ఉగ్రవాద ఉద్భవంపై తీవ్ర చర్చకు దారితీసాయి. 2016లో బంగ్లాదేశ్ రాజధాని ఢాకాలో జరిగిన ఉగ్రదాడిని గుర్తు చేస్తూ, ఇటీవల కశ్మీర్లో పహల్గామ్లో జరిగిన దాడికి ఆమె ఒకపాటి పోలికలు తీసుకొచ్చారు. ఆమె అభిప్రాయం ప్రకారం, 1400 సంవత్సరాలుగా ఇస్లాం మతం సరైన మార్గంలో అభివృద్ధి చెందలేదని పేర్కొన్నారు.
మదర్సాలు కాదు, విజ్ఞానమనే మార్గం అవసరం
తస్లీమా నస్రీన్ మదర్సాల ప్రాధాన్యంపై కూడా తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. చిన్నపిల్లలు ఒకే మత గ్రంథాన్ని మాత్రమే చదవడం వల్ల వారి మనస్సు ఒకే కోణంలో అభివృద్ధి చెందుతుందని, అది మనఃశాస్త్రపరమైన తీవ్ర విపత్తు అని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. పిల్లలు అన్ని రకాల పుస్తకాలు చదివితే మాత్రమే, వివిధ అభిప్రాయాలను అర్థం చేసుకుంటే మాత్రమే, వారు హేతుబద్ధంగా ఆలోచించగలరని ఆమె పేర్కొన్నారు. మదర్సాలు ఉండకూడదని ఆమె సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. మత గ్రంథాలను పఠించడం కన్నా, మానవత్వాన్ని, శాస్త్రీయతను, స్వతంత్ర ఆలోచన శక్తిని నేర్పడం అత్యవసరమని ఆమె పేర్కొన్నారు.
మత నిర్మాణాలు కంటే మానవ నిర్మాణం ముఖ్యం
తస్లీమా అభిప్రాయం ప్రకారం, ఐరోపా దేశాల్లో చర్చిలను ప్రదర్శనశాలలుగా మార్చడం, మతంతో పాటు సమాజం కూడా ఎదిగిందనడానికి నిదర్శనమని పేర్కొన్నారు. కానీ అదే సమయంలో ప్రపంచంలోని ముస్లిం సమాజాలు ఎక్కడికక్కడ మసీదులు నిర్మించడంలో దృష్టి పెట్టినట్టు ఆమె పేర్కొన్నారు. ఇది జిహాదీల అభివృద్ధికి మార్గం వేశే ప్రమాదమున్నదని ఆమె హెచ్చరించారు. మతం వ్యక్తిగత విశ్వాసంగా ఉండాలి గానీ, సామూహిక తీవ్రతను ప్రోత్సహించే స్థితిలో ఉండకూడదని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
మానవత్వమే శాశ్వత మార్గం
తస్లీమా నస్రీన్ చివరగా చెబుతున్నది చాలా గంభీరమైన సందేశం – మనిషి మతానికి బానిస కాకూడదు, మతం మనిషిని అర్థం చేసుకోవాలి. హేతుబద్ధత, మానవత్వం, స్వేచ్ఛ అనే విలువలు ప్రాతినిధ్యం వహించే సమాజాలే శాంతియుత ప్రపంచానికి ఆధారం అవుతాయి. ఒక మత విశ్వాసం పేరుతో హత్యలు, ఉగ్రదాడులు, ద్వేష ప్రచారాలు జరుగుతుంటే, అది మతానికి కాదు, మానవతకే ప్రమాదం అవుతుంది. ఈ విషయంలో ఆమె మాటలు ఖచ్చితంగా తీవ్ర ఆలోచనకు తావిస్తాయి.
read also: Trump Tariff: సినిమాలపై 100 శాతం టారిఫ్ను విధించిన ట్రంప్!
