Kala Pani Jail: ‘కాలాపానీ’ అని వినగానే ఎక్కువ మందికి అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లోని భయానక సెల్యులార్ జైలు గుర్తుకొస్తుంది. అయితే ఆ కర్కశ కారాగార నిర్మాణానికి ప్రేరణ మన హైదరాబాద్లోనే ఉందన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. బ్రిటిష్ పాలన సమయంలో సికింద్రాబాద్లోని తిరుమలగిరి ప్రాంతంలో 1858లో ఒక ప్రత్యేక జైలును నిర్మించారు.
Read also: Malkajgiri: నేరెడ్మెట్లో రోడ్డుప్రమాదం – గల్లీలో బోల్తా పడిన కారు
20,344 చదరపు గజాల విస్తీర్ణం
సుమారు 20,344 చదరపు గజాల విస్తీర్ణంలో పంజరాన్ని తలపించే ఆకృతిలో ఈ జైలును తీర్చిదిద్దారు. మొత్తం 75 ఒంటరి చీకటి గదులతో నిర్మించిన ఈ కారాగారం ఖైదీలను పూర్తిగా ఒంటరిగా ఉంచేందుకు రూపొందించబడింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు సహా వందలాది మందిని ఇక్కడ నిర్బంధించారు. చరిత్రకారుల అంచనాల ప్రకారం, ఈ జైలులో 500 మందికి పైగా ఉరిశిక్ష అమలు చేశారు.
1906లో కాలాపానీ నిర్మాణానికి ప్రేరణ
ఈ జైలును 1994 వరకు అధికారికంగా ఉపయోగించారు. ఖైదీలపై అమానుషమైన శిక్షలు, కఠిన నిర్బంధ విధానాల కారణంగా దీనికి దురఖ్యాతి ఏర్పడింది. తిరుమలగిరి జైలును నమూనాగా తీసుకున్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, అదే తరహా నిర్మాణం మరియు నియంత్రణ విధానాలతో 1906లో అండమాన్ దీవుల్లో ప్రసిద్ధ ‘కాలాపానీ’ (Cellular Jail)ను నిర్మించింది. అందుకే, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో కేవలం అండమాన్ మాత్రమే కాదు, హైదరాబాద్ పరిసరాల్లో ఉన్న ఈ చారిత్రక కారాగారం కూడా ఒక కీలక అధ్యాయంగా నిలుస్తుంది. కాలానుగుణంగా ఈ జైలు ఉపయోగం తగ్గినప్పటికీ, బ్రిటిష్ వలస పాలనలో జరిగిన నిరంకుశత్వానికి ఇది నేటికీ సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
Read hindi news : hindi.vaartha.com
Epaper : epapervaartha.com
Read Also:
