భారత్-యూఏఈ సెపా ఒప్పందం దుర్వినియోగంపై కేంద్రం దృష్టి: బంగారం, వెండిపై కఠిన ఆంక్షలు
యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) నుంచి దిగుమతి చేసుకునే బంగారం, వెండి ఉత్పత్తులపై భారత ప్రభుత్వం తాజాగా కఠిన ఆంక్షలను విధించింది. ముఖ్యంగా ముడి రూపంలో ఉన్న బంగారం, పాక్షికంగా తయారైన సెమీ-మాన్యుఫాక్చర్డ్ బంగారం, అలాగే పొడి రూపంలో ఉన్న బంగారం, వెండిపై ఈ కొత్త నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. భారత్-యూఏఈ మధ్య 2022లో కుదుర్చుకున్న సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA – Comprehensive Economic Partnership Agreement) కింద కొంతమంది దిగుమతిదారులు చట్టంలో ఉన్న వెసులుబాట్లను ఉపయోగించుకుని, తక్కువ దిగుమతి సుంకాలను చెల్లిస్తూ ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేస్తున్నారన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ చర్యలు తీసుకున్నారు.
ప్లాటినం ముసుగులో బంగారం దిగుమతి పై మోసాలు
ఈ CEPA ఒప్పందం కింద యూఏఈ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే బంగారం, వెండిపై భారత్ కొన్ని కోటా పరిమితుల మధ్య దిగుమతి సుంకాల్లో రాయితీలు ఇస్తోంది. ఈ స్కీమ్ కింద భారత ప్రభుత్వం ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరానికి 200 మెట్రిక్ టన్నుల బంగారాన్ని కేవలం 1% దిగుమతి సుంకంతో దిగుమతి చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తోంది. అయితే, కొన్ని కంపెనీలు ఈ నిబంధనల్ని తప్పుడు మార్గాల్లో వాడుతున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది. వీరు దాదాపు 99% స్వచ్ఛత కలిగిన బంగారాన్ని ప్లాటినం మిశ్రమంగా చూపిస్తూ తక్కువ సుంకాలను చెల్లించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. దీని వల్ల ప్రభుత్వానికి పెద్దఎత్తున ఆదాయ నష్టం సంభవిస్తున్న విషయం స్పష్టమైంది.
కొత్త హెచ్ఎస్ కోడ్లతో దిగుమతులపై కట్టడి
ఈ దుర్వినియోగాలను అడ్డుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజాగా 2025 బడ్జెట్లో కీలక నిర్ణయాలను తీసుకుంది. బంగారం డోర్, వెండి డోర్, అధిక స్వచ్ఛత కలిగిన ప్లాటినం వంటి విలువైన లోహాలపై ప్రత్యేకమైన హెచ్ఎస్ (హార్మొనైజ్డ్ సిస్టమ్) కోడ్లను ప్రవేశపెట్టింది. 99% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్వచ్ఛత కలిగిన ప్లాటినం దిగుమతులకు మాత్రమే ప్రత్యేక హెచ్ఎస్ కోడ్ కేటాయించి, ఇతర ప్లాటినం మిశ్రమాలపై ఆంక్షలు విధించింది. అంటే, ఇకపై ప్లాటినం ముసుగులో బంగారం దిగుమతి చేసేందుకు అవకాశం లేకుండా కఠిన నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
కేవలం అర్హులైన దిగుమతిదారులకే అనుమతి
ఇకపై యూఏఈ నుంచి ఈ నిర్దిష్ట రూపాల్లో ఉన్న బంగారం, వెండిని దిగుమతి చేసుకునే హక్కు కేవలం నామినేటెడ్ ఏజెన్సీలు, అర్హత కలిగిన నగల వ్యాపారులు (క్వాలిఫైడ్ జ్యువెలర్స్), మరియు సెపా ఒప్పందం కింద చెల్లుబాటు అయ్యే టారిఫ్ రేట్ కోటా (TRQ) హోల్డర్లకే ఉంటుంది. ఈ విధంగా, కేంద్రం నిబంధనలను కఠినతరం చేసి అవినీతికి అవకాశం లేకుండా చర్యలు తీసుకుంది. దీని ద్వారా మార్కెట్ లో స్పష్టత పెరుగుతుందనీ, న్యాయమైన దిగుమతిదారులకు నష్టం కలగకుండా చూస్తామని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
భవిష్యత్తులో మరిన్ని సంస్కరణలకీ అవకాశం
ఈ చర్యల వల్ల భారత్లో బంగారం, వెండి దిగుమతులపై పారదర్శకత పెరుగుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడిప్పుడే సెపా ఒప్పందంపై మళ్లీ సమీక్షలు ప్రారంభించనుందన్న సంకేతాలూ కనిపిస్తున్నాయి. ఇటువంటి మోసాలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు ఎలాంటి వాణిజ్య ఒప్పందమైనా బలమైన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ అవసరం. దీన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, భవిష్యత్తులో మరిన్ని చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
read also: Rohingyas: రోహింగ్యాల వలసలతో అంతర్గత భద్రతకు ముప్పు: పవన్ కళ్యాణ్
