Elephants : అడవికి అసలైన ఇంజినీర్లు ఏనుగులే..!

Elephants : అడవుల్లో ఏనుగుల పాత్ర కేవలం పెద్ద శాకాహార జంతువుగా ఉండటంతోనే పరిమితం కాదు. పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఎన్నో మార్పులకు కారణమయ్యే ఏనుగులను (Elephants) శాస్త్రవేత్తలు ‘ఎకోసిస్టమ్ ఇంజినీర్లు’గా అభివర్ణిస్తారు. వాటి కదలికలు, ఆహారం తీసుకునే విధానం, విత్తనాల వ్యాప్తి వంటి చర్యలు అడవుల స్వరూపాన్ని, జీవవైవిధ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.

చెట్లు, పొదలు, కొమ్మలను తొలగిస్తూ అడవుల్లో సహజమైన మార్గాలను :

ఏనుగులు చెట్లు, పొదలు, కొమ్మలను తొలగిస్తూ అడవుల్లో సహజమైన మార్గాలను, ఖాళీ ప్రదేశాలను సృష్టిస్తాయి. దీంతో నేలపైకి సూర్యరశ్మి చేరి కొత్త మొక్కలు పెరగడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుంది. అదే సమయంలో ఇతర జంతువులు కూడా ఈ మార్గాలను ఉపయోగించుకుంటాయి. ఎండాకాలంలో ఏనుగులు తమ తొండాలు, కాళ్లతో నీటి కోసం గుంతలు తవ్వడం వల్ల ఇతర వన్యప్రాణులకు కూడా నీటి వనరులు అందుబాటులోకి వస్తాయి.

అడవుల పునరుత్పత్తిలో ఏనుగుల మరో ముఖ్యమైన పాత్ర విత్తనాల వ్యాప్తి. అవి తినే పండ్లలోని విత్తనాలు వాటి మలంతో పాటు దూర ప్రాంతాలకు చేరుతాయి. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, అటవీ ఏనుగులు విత్తనాలను సగటున 5.3 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు వ్యాప్తి చేయగలవు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ దూరం మరింత ఎక్కువగా ఉండొచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.

2025లో ప్రచురితమైన పరిశోధనలు కూడా ఏనుగులు విత్తనాలను వ్యాప్తి చేయడం ద్వారా ఉష్ణమండల అడవుల నిర్మాణం, మొక్కల వైవిధ్యంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని మరింత స్పష్టం చేశాయి. అయితే అడవుల నరికివేత, నివాస ప్రాంతాల విస్తరణ, రహదారులు, రైల్వే మార్గాలు, విద్యుత్ లైన్లు వంటి మానవ కార్యకలాపాలు ఏనుగుల సహజ సంచార మార్గాలను దెబ్బతీస్తున్నాయి. దీంతో మనుషులు-ఏనుగుల మధ్య ఘర్షణలు పెరుగుతున్నాయి. ఏనుగులను కాపాడటం అంటే కేవలం ఒక జంతు జాతిని రక్షించడం కాదు.. అవి తీర్చిదిద్దే మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థను కాపాడటమే.