తలసేమియా అనేది ఒక జన్యుపరమైన రక్త వ్యాధి (Genetic Blood Disorder). ఇది తల్లిదండ్రుల నుంచి పిల్లలకు సంక్రమించే సమస్య. ఈ వ్యాధితో బాధపడేవారి శరీరంలో సరైన పరిమాణంలో హిమోగ్లోబిన్ ఉత్పత్తి కాదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. హిమోగ్లోబిన్ అనేది ఎర్రరక్త కణాల్లో ఉండే ప్రోటీన్, ఇది శరీరంలోని అన్ని అవయవాలకు ఆక్సిజన్ను రవాణా చేస్తుంది. తలసేమియాలో ఈ ప్రక్రియ అంతరాయం కలిగిపోవడం వల్ల రక్తహీనత తలెత్తుతుంది.
తలసేమియా వచ్చే ప్రధాన కారణాలు
తలసేమియా ఒక ఆటోసోమల్ రిసెసివ్ జన్యు వ్యాధి, అంటే ఇద్దరు తల్లిదండ్రులనుంచి ఈ జన్యు వచ్చినప్పుడు మాత్రమే వ్యాధి వస్తుంది. మెనరికపు వివాహాలు (Consanguineous Marriages) తలసేమియా వ్యాప్తికి ప్రధాన కారణంగా గుర్తించబడ్డాయి. హిమోగ్లోబిన్ ఉత్పత్తికి బాధ్యత వహించే జన్యువులలో లోపం/మార్పు వల్ల ఈ వ్యాధి కలుగుతుంది.
తలసేమియా లక్షణాలు
తలసేమియా లక్షణాలు వ్యాధి రకం మరియు తీవ్రతను బట్టి మారుతాయి. ముఖ్యంగా తలసేమియా మేజర్ తీవ్రంగా బాధించే రూపం. ఇది చిన్నపిల్లలలో ఆరేళ్లకు ముందు డయాగ్నోస్ అవుతుంది.
అలసట, బలహీనత –హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉండటం వల్ల శరీరానికి తగిన ఆక్సిజన్ అందకపోవడం.
చర్మం పసుపు రంగులో మారడం – బిలిరుబిన్ పేరుకుపోవడం వల్ల జాండ్డిస్ లక్షణాలు.
ఇన్ఫెక్షన్లు తరచుగా రావడం – రోగనిరోధక శక్తి తగ్గిపోవడం వల్ల.
పొట్ట భాగంలో వాపు లేదా నొప్పి – కాలేయం, ప్లేహా పెద్దదవ్వడం వల్ల.
ఎముకల బలహీనత – ఎముక మజ్జ విస్తరణ వల్ల ఎముకలు పెళుసుగా మారడం.
శారీరక ఎదుగుదల నెమ్మదిగా ఉండటం – పోషణలో లోపం, తరచూ అనారోగ్యం వల్ల.
శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది – తీవ్రమైన రక్తహీనత వల్ల శరీరానికి తగిన ఆక్సిజన్ అందకపోవడం.
గుండె సమస్యలు – తలసేమియా గుండె పై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.
తలసేమియా చికిత్సా విధానాలు
రక్త మార్పిడి (Blood Transfusion):
తలసేమియా మేజర్ ఉన్నవారికి నెలకోసారి రక్త మార్పిడి అవసరం. ఇది హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను నిలబెట్టడానికి ముఖ్యమైన చికిత్స.
ఐరన్ చెలేషన్ థెరపీ (Iron Chelation Therapy):
తరచూ రక్తమార్పిడి వల్ల శరీరంలో ఐరన్ పేరుకుపోతుంది. అధిక ఐరన్ గుండె, కాలేయంపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీనిని తగ్గించేందుకు డీఫెరాసిరోక్స్, డెఫెరాక్సిమైన్ వంటి మందులు ఉపయోగిస్తారు.
బోన్ మ్యారో ట్రాన్స్ప్లాంటేషన్ (Bone Marrow Transplant):
ఇది తలసేమియా నివారణకు శాశ్వత పరిష్కారంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఆరోగ్యకరమైన దాత నుండి స్టెమ్ సెల్స్ తీసుకొని బాధితుని ఎముక మజ్జను భర్తీ చేస్తారు. ఇది ఖరీదైన, సంక్లిష్టమైన చికిత్స అయినప్పటికీ, కొన్ని కేసుల్లో విజయవంతంగా అమలవుతోంది.
జీనో థెరపీ (Gene Therapy):
ఇది ఇప్పుడిప్పుడే అభివృద్ధి చెందుతున్న చికిత్స. హిమోగ్లోబిన్ ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించే జన్యువును చేర్చి, రోగాన్ని నియంత్రించడమే దీని ఉద్దేశం.
తలసేమియా బాధితులకు జాగ్రత్తలు
వ్యాధినిరోధక టీకాలు తీసుకోవడం – హిపటైటిస్, న్యూమోనియా, ఇన్ఫ్లుయెంజా మొదలైన వ్యాధుల నుంచి రక్షణ.
శుభ్రత పాటించడం – ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి దూరంగా ఉండేందుకు వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత చాలా అవసరం.
ఆహార జాగ్రత్తలు – అధిక ఐరన్ ఉన్న ఆహారాలను నివారించాలి, వైద్యుడి సలహా మేరకు మాత్రమే ఆహారం ఎంపిక చేసుకోవాలి.
వైద్య పర్యవేక్షణ – తరచూ హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు, ఐరన్ స్థాయిలు పరీక్షించించుకుంటూ ఉండాలి. తలసేమియా అనేది క్రమం తప్పకుండా చికిత్స అందితే నియంత్రించదగిన వ్యాధి. అయితే అవగాహన లోపం, నిర్లక్ష్యం వలన ఇది బాధితుల జీవితాలను ఎంతో క్లిష్టం చేస్తోంది. కాబట్టి తల్లిదండ్రులు, పెళ్లికానివారు, యువత ముందుగానే తలసేమియా స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు చేయించుకోవడం ద్వారా భవిష్యత్ సంతానాన్ని రక్షించవచ్చు.
Read also: Health: పొట్టలో వచ్చే శబ్దాలు నివారణ చర్యలు