భారతదేశంలో కేంద్ర బడ్జెట్ను బ్రిటిష్ పాలన కాలం నుంచి ఫిబ్రవరి నెల చివరి రోజున పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టే సంప్రదాయం కొనసాగింది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత కూడా అదే విధానం కొనసాగింది. అప్పట్లో పరిపాలనా(Fiscal Year) విధానాలు, చట్టపరమైన ప్రక్రియలు ఈ తేదీకి అనుగుణంగానే రూపకల్పన చేయబడ్డాయి. ఈ పాత సంప్రదాయాన్ని మార్చుతూ, 2017లో అప్పటి కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ కేంద్ర బడ్జెట్ను ఫిబ్రవరి 1న ప్రవేశపెట్టే విధానాన్ని అమలు చేశారు. ఈ నిర్ణయం ద్వారా బ్రిటిష్ కాలం నాటి పరిపాలనా అవశేషాలకు ముగింపు పలికినట్లైంది.
Read Also: Budget 2026: ‘బ్లాక్ బడ్జెట్’, ‘డ్రీమ్ బడ్జెట్’ల గురించి తెలుసా?
ఏప్రిల్ 1తో మొదలయ్యే కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం
భారత్లో ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 1న కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభమవుతుంది. అయితే బడ్జెట్ను ఫిబ్రవరి చివర్లో ప్రవేశపెట్టినప్పుడు, పార్లమెంట్లో చర్చలు, అనుమతులు పూర్తయ్యేందుకు సమయం పట్టేది. ఫలితంగా శాఖలకు(Fiscal Year) కేటాయించిన నిధులు సాధారణంగా మే లేదా జూన్లోనే విడుదలయ్యేవి. నిధుల విడుదల ఆలస్యం కావడంతో, కొత్త పథకాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు ప్రారంభం కావడంలో జాప్యం జరిగేది. ముఖ్యంగా గ్రామీణాభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు, సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలుపై ప్రతికూల ప్రభావం పడేది. కొన్ని నెలలు ప్రభుత్వ శాఖలు తాత్కాలిక వ్యయాలతోనే పనులు నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది.
ఫిబ్రవరి 1 బడ్జెట్ వల్ల వచ్చిన మార్పులు
బడ్జెట్ను ముందుగా ప్రవేశపెట్టడం వల్ల
- ఏప్రిల్ 1 నుంచే కొత్త పథకాల అమలు ప్రారంభమైంది
- శాఖలకు నిధులు సమయానికి అందుతున్నాయి
- అభివృద్ధి పనుల్లో వేగం పెరిగింది
- పరిపాలనా ప్రణాళికలు ముందుగానే సిద్ధమవుతున్నాయి
ఈ మార్పు ప్రభుత్వ పనితీరును మరింత సమర్థవంతంగా మార్చిందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
పరిపాలనా సంస్కరణల్లో కీలక మైలురాయి
కేంద్ర బడ్జెట్ తేదీ మార్పు కేవలం ఒక తేదీ మార్పుగా కాకుండా, భారత పరిపాలనా వ్యవస్థలో కీలక సంస్కరణగా గుర్తింపు పొందింది. ఇది దేశ అవసరాలకు అనుగుణంగా పాలనలో మార్పులు తీసుకురావచ్చని నిరూపించింది.
Read hindi news: hindi.vaartha.com
Epaper: epaper.vaartha.com
Read Also:
