ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ తన వ్యక్తిగత ఫోటోలు, వీడియోలు దుర్వినియోగం అవుతున్నాయని, ముఖ్యంగా కృత్రిమ మేధస్సు (AI) సాంకేతికతను ఉపయోగించి తనపై తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ ఢిల్లీ హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేయడం జాతీయ స్థాయిలో దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఈ సంఘటన, డిజిటల్ యుగంలో సెలబ్రిటీల పర్సనాలిటీ రైట్స్ (వ్యక్తిత్వ హక్కులు) ఎంతవరకు ఉల్లంఘనకు గురవుతున్నాయో తెలియజేస్తుంది. పర్సనాలిటీ రైట్స్ అంటే ఒక వ్యక్తి తన పేరు, చిత్రం (Image), స్వరం (Voice), సంతకం, మరియు గుర్తింపు లక్షణాలను అనధికారిక వాణిజ్య ఉపయోగం లేదా హానికరమైన ప్రచారానికి వ్యతిరేకించే హక్కు.
Telugu news: Messi: టికెట్ ఉన్నవారికే మెస్సీ మ్యాచ్ ఎంట్రీ
భారతదేశంలో ఈ హక్కుకు ప్రత్యేక చట్టం లేనప్పటికీ, కాపీరైట్ చట్టం (1957), ట్రేడ్మార్క్స్ చట్టం (1999), ఐటీ చట్టం (2000) మరియు కోర్టు తీర్పుల ఆధారంగా రక్షణ లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా, ఐటీ చట్టంలోని సెక్షన్లు $66C$ (గుర్తింపు దొంగతనం), $66D$ (అపహరణ), మరియు $66E$ (గోప్యత ఉల్లంఘన) వంటివి AI డీప్ఫేక్లు మరియు మోర్ఫింగ్ల వంటి ఆధునిక డిజిటల్ నేరాలను అరికట్టడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి.సెలబ్రిటీల వ్యక్తిత్వ హక్కుల రక్షణకు ఢిల్లీ హైకోర్టు భారతదేశంలో మొదటి ఎంపికగా నిలుస్తోంది. బాలీవుడ్ ప్రముఖులు అమితాభ్ బచ్చన్, ఐశ్వర్య రాయ్ బచ్చన్, హృతిక్ రోషన్, కరణ్ జోహర్ వంటి ఎందరో తమ చిత్రాలు, స్వరాలు, గుర్తింపు లక్షణాల అనధికారిక వాణిజ్య ఉపయోగానికి వ్యతిరేకంగా ఈ కోర్టులోనే పిటిషన్లు దాఖలు చేశారు. దీనికి ప్రధాన కారణం ఢిల్లీ హైకోర్టు వేగవంతమైన నిషేధాజ్ఞలు (Interim Injunctions) జారీ చేయడం. మద్రాస్ హైకోర్టుతో పాటు ఈ కోర్టు మొదటి IP (ఇంటెలెక్చువల్ ప్రాపర్టీ) డివిజన్ను ఏర్పాటు చేసి, మేధో సంపత్తికి సంబంధించిన కేసుల్లో త్వరగా ఉపశమనం అందిస్తోంది. ఉదాహరణకు, సెప్టెంబర్ 2025లో ఐశ్వర్య రాయ్, అభిషేక్ బచ్చన్ డీప్ఫేక్లకు, కరణ్ జోహర్ మోర్ఫింగ్ వీడియోలకు ఢిల్లీ హైకోర్టు త్వరితగతిన నిషేధాజ్ఞలు జారీ చేసింది.ఢిల్లీ హైకోర్టు ఈ మధ్యకాలంలో ఇచ్చిన ల్యాండ్మార్క్ తీర్పులు ఈ కోర్టుకు ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పించాయి. మే 2024లో జాకీ ష్రాఫ్ కేసులో AI చాట్బాట్లు మరియు ఈ-కామర్స్ ప్లాట్ఫారమ్లకు కూడా నిషేధం విధించడం ఒక కీలకమైన నిర్ణయం.
అయితే, ఈ కోర్టు తన తీర్పుల్లో ఆర్టికల్ 19(1)(a) (భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ) ను దృష్టిలో ఉంచుకుని, కేవలం వాణిజ్య మోసాలు లేదా హాని కలిగించే కార్యకలాపాలకు మాత్రమే నిషేధం విధిస్తుంది, పేరడీలు, సెటైర్లకు మినహాయింపునిచ్చింది. డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ (DPDP) చట్టం, 2023 అమలులోకి రావడంతో, సెలబ్రిటీల వ్యక్తిగత డేటా అనధికారిక వినియోగానికి శిక్షలు మరింత కఠినం కానున్నాయి. డీప్ఫేక్లు, వాయిస్ క్లోనింగ్లు పెరుగుతున్న ఈ డిజిటల్ యుగంలో, పవన్ కల్యాణ్ వంటి ప్రముఖులు ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించడం, భవిష్యత్తులో భారతీయ చట్టాల్లో పర్సనాలిటీ రైట్స్కు ప్రత్యేక చట్టం రావాల్సిన ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతోంది.
Read hindi news: hindi.vaartha.com
Epaper : epaper.vaartha.com