వర్షాకాలం రాగానే పచ్చదనంతో పాటు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా వస్తుంటాయి. వాటిలో ప్రధానమైనది దోమల సమస్య. నీటి నిల్వలు, చెత్త కుప్పలతో దోమలు వేగంగా వృద్ధి చెంది డెంగ్యూ, మలేరియా, చికన్గునియా, జికా వైరస్ వంటి ప్రమాదకర వ్యాధులను వ్యాపింపజేస్తాయి. సాధారణంగా ఈ దోమల నుండి రక్షణ కోసం మనం కెమికల్ స్ప్రేలు, కాయిల్స్, లిక్విడ్లు వాడుతుంటాం. అయితే వీటిలోని రసాయనాలు మానవ ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో సహజమైన, ఆరోగ్యానికి హానికరం లేని దోమ నివారణ మొక్కలు మనకు ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయంగా నిలుస్తాయి.
దోమలను నివారించగల కొన్ని ముఖ్యమైన మొక్కలు
వేప (Neem)
వేపకు యుగాల నాటికీ ప్రాకృతిక క్రిమిసంహారక అనే బిరుదు ఉంది. వేప ఆకులను కాల్చడం ద్వారా వచ్చే పొగ దోమల్ని పారదీస్తుంది. వేపనూనెను బాడీ ఆయిల్, స్ప్రే రూపంలో వాడితే దోమల నుంచి రక్షణ లభిస్తుంది. ఇప్పుడు చిన్న కుండీల్లో పెంచే బోన్సాయ్ వేప మొక్కలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటిని బాల్కనీ, తలుపుల దగ్గర ఉంచితే దోమలు ఇంట్లోకి రాకుండా ఉంటాయి.
నిమ్మగడ్డి (Lemongrass)
నిమ్మగడ్డిలో ఉండే సిట్రోనెల్ల ఆయిల్ దోమల నివారణకు ప్రముఖంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ మొక్క ఆకులు నూరి ఆ వాసన వదిలేలా చేసి ఇంట్లో ఉంచితే దోమలు దూరంగా ఉంటాయి. నిమ్మగడ్డి నూనెతో తయారయ్యే రిపెల్లెంట్లు సురక్షితమైనవే కాదు, శరీరానికి హానికరం కూడా కావు.
రోజ్మెరీ (Rosemary)
ఈ మొక్కను ఇంట్లో చిన్న కుండీల్లో సులభంగా పెంచుకోవచ్చు. ఇందులో ఉండే తేలికపాటి ఘాటు వాసన దోమల మానసిక గందరగోళానికి కారణమవుతుంది. ఈ మొక్క పువ్వులను నీటిలో నానబెట్టి, ఆ నీటిని గోధుమపిండి లేదా ఫ్లవర్ స్ప్రేయర్ ద్వారా ఇంటి చుట్టూ చల్లితే దోమల రాకను తగ్గించవచ్చు.
తులసి (Tulsi)
ఇది మన సంప్రదాయానికి ప్రతీక. తులసిలోని నూనె దోమల శ్వాస నాళాలను ప్రభావితం చేసి వాటిని తటస్థ పరిస్తుంది. తులసి వాసన మనిషికి ఆరోగ్యాన్ని అందిస్తే, దోమలకు భయం కలిగిస్తుంది. ఇంట్లో తులసి మొక్కలు పెంచడం వల్ల, ఔషధ గుణాలు ఉన్న గాలి ఇంటి చుట్టూ విస్తరిస్తుంది.
క్యాట్నిప్ (Catnip)
ఈ మొక్క Nepetalactone అనే నూనెను విడుదల చేస్తుంది, ఇది దోమలపై కంటే 10 రెట్లు ఎక్కువ ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుందని పరిశోధనలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇది పుదీనా ఆకుల్లా ఉండి, దుర్గంధం లేకుండా సహజంగా దోమలు రాకుండా చేస్తుంది.
అజెరాటం (Ageratum)
ఈ మొక్క చిన్నగా, రంగుల పువ్వులతో కనువిందు చేస్తుంది. ఇందులో ఉండేకుమారిన్ అనే పదార్థం దోమలకు అసహ్యంగా ఉండే వాసనను విడుదల చేస్తుంది. ఈ మొక్కలు నర్సరీలలో సులభంగా లభ్యమవుతాయి. పువ్వుల వాసనతో దోమలు దూరంగా ఉంటాయి.
వాతావరణ మార్పులతోపాటు దోమల సమస్యను ఎదుర్కోవడం ఇప్పుడు ఒక సవాలుగా మారింది. అయితే రసాయనాల వాడకం కన్నా సహజ పరిష్కారాలే శాశ్వత మార్గం. పై మొక్కలను ఇంట్లో పెంచడం ద్వారా మనం ఒకవైపు దోమల బెడద నుండి ఉపశమనం పొందవచ్చు, మరోవైపు పచ్చదనం, ఆరోగ్యాన్ని సైతం అందుకోవచ్చు.
Read also: Lemon Block Coffee: బ్లాక్ కాఫీ లో చిటికెడు నిమ్మరసంతో తీసుకుంటే కొవ్వు కరుగుతుంది