Indian Festivals: భారతీయ కాలమానం ప్రకారం పండుగలు, వ్రతాలు మరియు ఉపవాస సమయాలు పూర్తిగా తిథులపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. ఆంగ్ల క్యాలెండర్ తేదీలు అర్థరాత్రి 12 గంటల నుండి మారితే, హిందూ తిథులు మాత్రం సూర్యచంద్రుల గమనాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి.
తిథి అంటే ఏమిటి? అది ఎందుకు స్థిరంగా ఉండదు?
ఆంగ్ల తేదీల వలె తిథి అనేది 24 గంటల పాటు స్థిరంగా ఉండదు. సూర్యుడు మరియు చంద్రుడి మధ్య ఉండే కోణీయ దూరం ఆధారంగా ఒక తిథి నిర్ణయించబడుతుంది.
- సమయ వ్యత్యాసం: చంద్రుడి వేగం మారడం వల్ల ఒక తిథి 19 గంటల నుండి 26 గంటల వరకు ఉండవచ్చు.
- గణన: సూర్యుడు మరియు చంద్రుడి మధ్య ప్రతి 12 డిగ్రీల వ్యత్యాసాన్ని ఒక తిథిగా పరిగణిస్తారు.
ఉదయ తిథి ప్రాధాన్యత
హిందూ ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం, రోజును నిర్ణయించడంలో ‘ఉదయ తిథి’ అత్యంత కీలకమైనది.
- సూర్యోదయ సూత్రం: సూర్యోదయ సమయంలో ఏ తిథి అమలులో ఉంటుందో, ఆ రోజంతా అదే తిథిగా పరిగణించబడుతుంది. పగటిపూట జరుపుకొనే పండుగలకు ఈ పద్ధతినే అనుసరిస్తారు.
- రాత్రి పండుగల నియమం: కొన్ని పండుగలు (ఉదాహరణకు మహాశివరాత్రి, దీపావళి లక్ష్మీపూజ) రాత్రి పూట నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. అటువంటప్పుడు ఉదయ తిథితో సంబంధం లేకుండా, రాత్రి ఏ సమయానికి ఏ తిథి ఉందో లెక్కలోకి తీసుకుని పండుగను ఖరారు చేస్తారు.
అందుకే కొన్నిసార్లు ఒకే తిథి రెండు రోజులు రావడం లేదా ఒకే రోజు రెండు తిథులు ముగియడం వంటివి జరుగుతుంటాయి. ఇవన్నీ సూర్యచంద్రుల గమనంపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి.
Read hindi news: hindi.vaartha.com
Epaper: epaper.vaartha.com
Read also: